Bạn muốn viết về người thật, việc thật mà người đọc vẫn đọc một mạch đến dòng cuối? Writing for Story của Jon Franklin là cuốn sách bàn đúng về kỹ năng đó. Bài review này giúp bạn biết sách nói gì, ai nên đọc và đọc thế nào cho hiệu quả.
Writing for Story là sách gì?
Writing for Story là sách về kỹ thuật viết. Tác giả là Jon Franklin. Phụ đề của sách là Craft Secrets of Dramatic Nonfiction.
Chữ "craft" trong phụ đề rất đáng chú ý. Người trong nghề viết dùng chữ này để chỉ tay nghề. Đó là phần kỹ thuật có thể học, có thể luyện, có thể tiến bộ dần.
Chủ đề trung tâm của sách là nonfiction mang tính kịch tính. Nonfiction là thể loại viết về chuyện có thật. Cái khó nằm ở chỗ chất liệu thật thường rời rạc. Sách bàn về cách sắp xếp chất liệu đó theo cấu trúc của một câu chuyện.
Nói cách khác, đây là sách về việc kể lại sự thật sao cho người đọc muốn theo đến cùng.
Thông tin ấn bản
- Tác giả: Jon Franklin
- Nhà xuất bản: Plume
- Ngôn ngữ: tiếng Anh
- Định dạng: bìa mềm, 288 trang
- ISBN-13: 9780452272958
- Ngày xuất bản theo dữ liệu ấn bản: 1994-01-01
Bookee chưa có thông tin về mức độ khó tiếng Anh của sách. Nếu bạn mới bắt đầu đọc sách ngoại văn, bạn nên cân nhắc điều này.
Điểm đáng giá của cuốn sách
Đặt nonfiction vào khung của câu chuyện
Nhiều người nghĩ viết về chuyện thật chỉ cần đúng và đủ. Writing for Story nhìn xa hơn thế. Sách quan tâm đến việc bài viết không chỉ đưa thông tin, mà còn dẫn người đọc đi qua một câu chuyện.
Cách nhìn này hữu ích với bất kỳ ai viết về người thật. Bạn có thể đang viết bài phóng sự, chân dung nhân vật, hồi ký hay câu chuyện gia đình. Bài nào cũng cần một mạch kể.
Tập trung vào kỹ thuật
Trọng tâm của sách là kỹ thuật viết. Điều này hợp với người muốn học nghề một cách nghiêm túc.
Sách kỹ thuật có một ưu điểm rõ. Bạn có thể quay lại nhiều lần. Mỗi lần viết thêm một bài, bạn lại thấy một phần của sách có ý nghĩa mới.
Hợp với lối học từng bước
Bookee nghĩ sách phát huy rõ nhất khi bạn đọc có kế hoạch. Bạn luyện kỹ năng cốt lõi qua từng bước nhỏ. Tốc độ viết sẽ tăng dần nhờ luyện tập đều đặn.
Ai nên đọc Writing for Story?
Theo Bookee, sách hợp với bạn nếu bạn là:
- Người muốn học viết nonfiction theo hướng kể chuyện. Bạn có chất liệu thật trong tay. Bạn muốn biết cách biến nó thành một câu chuyện có sức kéo.
- Người tự học đang xây dựng thói quen luyện viết. Một cuốn sách kỹ thuật giúp bạn có khung để luyện tập, thay vì viết theo cảm hứng.
- Người thích cách giải thích từng bước. Bạn học tốt hơn khi kỹ năng được chia nhỏ và có trình tự.
- Giáo viên hoặc phụ huynh. Bạn muốn hỗ trợ người học luyện viết có hướng dẫn.
Sách cũng đáng để bạn cân nhắc nếu bạn thích đọc sách ngoại văn về nghề viết. Đọc bản tiếng Anh giúp bạn tiếp cận thuật ngữ gốc mà người trong nghề vẫn dùng, như "craft" hay "dramatic nonfiction".
Vì sao nên đọc lúc này?
Ngày nay, ai cũng có thể viết và chia sẻ chuyện của mình. Bạn có thể viết blog, bài đăng dài, bản tin hay bài cho một tạp chí. Chuyện thật thì nhiều. Bài viết khiến người ta đọc đến cuối thì ít hơn.
Kỹ năng kể chuyện bằng chất liệu thật vì vậy càng có giá trị. Writing for Story cho bạn một điểm tựa để rèn kỹ năng đó một cách có hệ thống.
Đọc thế nào cho hiệu quả?
Sách kỹ thuật viết chỉ thật sự có ích khi bạn vừa đọc vừa viết. Bookee gợi ý vài cách sau.
- Chuẩn bị một câu chuyện thật của riêng bạn. Đó có thể là một kỷ niệm, một người bạn quen hay một sự việc bạn từng chứng kiến. Bạn sẽ dùng nó làm chất liệu luyện tập suốt quá trình đọc.
- Đọc chậm, từng phần. Đừng cố đọc hết 288 trang trong vài ngày. Đọc một phần, rồi dừng lại thử áp dụng vào bản nháp của bạn.
- Ghi chú thuật ngữ bằng tiếng Anh. Hãy giữ nguyên thuật ngữ gốc và ghi thêm cách hiểu của bạn bằng tiếng Việt. Cách này giúp bạn nhớ lâu hơn.
- Viết lại nhiều lần. Sau mỗi lần đọc thêm, hãy sửa bản nháp. So sánh bản trước và bản sau để thấy mình tiến bộ ở đâu.
- Đọc lại khi bí. Mỗi khi bài viết bị rời rạc, hãy mở sách ra. Đặt sách bên cạnh trang viết, thay vì để trên giá.
Nếu bạn là giáo viên hoặc phụ huynh, bạn có thể chọn từng phần để cùng người học luyện tập. Mỗi buổi chỉ cần một kỹ năng nhỏ và một đoạn viết ngắn.
Đọc xong, bạn nhận được gì?
- Một cách nhìn mới về nonfiction: chuyện thật cũng cần cấu trúc của một câu chuyện.
- Ý thức rõ hơn về "craft", tức phần tay nghề có thể học và luyện.
- Một khung để tự luyện viết đều đặn, từng bước một.
- Vốn thuật ngữ tiếng Anh về nghề viết, nếu bạn đọc kỹ bản gốc.
Lời kết
Nếu bạn từng muốn kể một chuyện có thật sao cho người khác đọc đến dòng cuối, Writing for Story là cuốn sách đáng để bạn đọc chậm và luyện cùng. Đây không phải sách đọc một lần rồi cất đi. Đây là sách để bạn quay lại mỗi khi ngồi vào bàn viết.
Mời bạn xem thông tin chi tiết và đặt cuốn Writing for Story của Jon Franklin tại Bookee. Hãy bắt đầu hành trình viết chuyện thật của bạn ngay từ bản nháp đầu tiên.
